Επιστήμονες των Πανεπιστημίων Χάρβαρντ των ΗΠΑ και Σάο Πάολο της Βραζιλίας επιβεβαιώνουν το φαινόμενο που συνδέει το απότομο γκριζάρισμα των μαλλιών με το στρες και αναλύουν τον βιολογικό μηχανισμό που το εξηγεί.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής την καθηγήτρια βιολογίας Για-Τσίεχ Χσου, που έκαναν σχετικά πειράματα σε (στρεσαρισμένα) ποντίκια και τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Nature”, ανακάλυψαν ότι το έντονο στρες μπορεί να ενεργοποιήσει νεύρα, τα οποία με τη σειρά τους προκαλούν μόνιμη βλάβη στα βλαστικά κύτταρα των θυλάκων των τριχών (υπάρχουν περίπου 100.000 στο ανθρώπινο κεφάλι), με τελικό αποτέλεσμα τον αποχρωματισμό και το γκριζάρισμα των μαλλιών. Οι κυρίαρχες έως τώρα θεωρίες ήσαν ότι το γρήγορο γκριζάρισμα των μαλλιών οφείλεται είτε σε αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος, είτε σε ορμονικές διαταραχές.
«Ο καθένας έχει μια ιστορία να μοιραστεί για το πώς το στρες επηρεάζει το σώμα του, ιδίως το δέρμα και τις τρίχες του, τους μόνους ιστούς που μπορούμε να δούμε απ’ έξω. Θέλαμε να καταλάβουμε αν αυτή η συσχέτιση είναι αληθινή και, αν ναι, με ποιον τρόπο το στρες οδηγεί σε αλλαγές σε διαφόρους ιστούς. Το χρώμα των μαλλιών είναι κάτι που φαίνεται, συνεπώς κατάλληλο για να ξεκινήσει κάποιος», δήλωσε η Χσου.
Οι ερευνητές εστίασαν στο συμπαθητικό νευρικό σύστημα που ελέγχει στον οργανισμό την αντίδραση «μάχης ή φυγής» (fight or flight) απέναντι στους κινδύνους και τα νεύρα του οποίου φθάνουν σε κάθε θύλακα τρίχας στο δέρμα. Το στρες προκαλεί έκλυση μιας χημικής ουσίας-νευροδιαβιβαστή, της νορεπινεφρίνης (γνωστής και ως νοραδρεναλίνης), η οποία απορροφάται από τα γειτονικά βλαστικά κύτταρα που λειτουργούν ως «ρεζερβουάρ» για τα κύτταρα (μελανινοκύτταρα) που παράγουν τη χρωστική ουσία μελανίνη των τριχών. Όταν οι τρίχες αναγεννιούνται και μεγαλώνουν, ορισμένα βλαστικά κύτταρα μετατρέπονται σε τέτοια εξειδικευμένα κύτταρα που δίνουν στα μαλλιά το χρώμα τους.
Όμως η νορεπινεφρίνη που έχει παραχθεί λόγω του στρες, προκαλεί την υπερβολική ενεργοποίηση των βλαστικών κυττάρων, με συνέπεια πολλά από αυτά να μετατρέπονται γρήγορα σε κύτταρα παραγωγής χρωστικών ουσιών και τελικά το «ρεζερβουάρ» να αδειάζει πρόωρα. Το αποτέλεσμα είναι το πρόωρο γκριζάρισμα, το οποίο μάλιστα μπορεί να συμβεί πολύ γρήγορα.
Οι εξελικτικοί βιολόγοι και ψυχολόγοι υποστηρίζουν πάντως ότι υπάρχει ένα πιθανό εξελικτικό πλεονέκτημα σε όσους βλέπουν το κεφάλι τους ξαφνικά να ασπρίζει: επειδή τα γκριζόασπρα μαλλιά σχετίζονται παραδοσιακά με τους ηλικιωμένους, ένα τέτοιο κεφάλι μεταφέρει στους γύρω του το μήνυμα της εμπειρίας, της ηγετικής ικανότητας και της εμπιστοσύνης.
