Η χρήση μουσικών παρεμβάσεων φαίνεται να σχετίζεται με κλινικά σημαντικές βελτιώσεις στην ψυχική υγεία και με μια μικρότερη βελτίωση της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με τη σωματική υγεία. Ωστόσο, παραμένει ασαφές το συγκεκριμένο είδος μουσικής παρέμβασης που παρέχει το μεγαλύτερο όφελος. Αυτό ήταν το συμπέρασμα από μια μεταανάλυση μελετών από ερευνητές του Ινστιτούτου Μουσικής Φυσιολογίας και Ιατρικής Μουσικών, του Πανεπιστήμιου Μουσικής του Ανόβερου.
Οι ερευνητές διεξήγαγαν μια μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων και μη τυχαιοποιημένων μελετών οποιασδήποτε μουσικής παρέμβασης και εντόπισαν 26 επιλέξιμες μελέτες που διεξήχθησαν σε 13 χώρες με σχεδόν 800 συνολικά συμμετέχοντες. Όλες οι μελέτες χρησιμοποίησαν μετρήσεις σωματικής, ψυχικής ή και των δύο στοιχείων του SF-36, ενός έγκυρου εργαλείου ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την υγεία (HRQOL).
Οι μελέτες αφορούσαν κυρίως κλινικούς πληθυσμούς (π.χ. ασθενείς με χρόνιο πόνο, καρδιαγγειακή νόσο ή καρκίνο). Οι παρεμβάσεις ήταν η ακρόαση μουσικής (10 μελέτες), η μουσικοθεραπεία (7), το τραγούδι (8) και η γκόσπελ μουσική (1). Η μουσικοθεραπεία ορίστηκε ως η δομημένη χρήση μουσικών παρεμβάσεων μέσα σε μια θεραπευτική επαγγελματική σχέση. Χρησιμοποιήθηκαν διάφοροι τύποι ομάδων ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της συνήθους φροντίδας και του διαλογισμού. Οι παρεμβάσεις χορηγήθηκαν από 1 έως 7 φορές την εβδομάδα και η διάρκειά τους ήταν 6 έως 12 εβδομάδες. Σημειώθηκαν σημαντικές θετικές αλλαγές τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική βαθμολογία της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την υγεία για τους συμμετέχοντες που έλαβαν μουσικές παρεμβάσεις σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες της ομάδας ελέγχου. Το μέγεθος της αλλαγής γενικά δεν διέφερε ανάλογα με τον τύπο της παρέμβασης.
Οι συμπεριλαμβανόμενες μελέτες πραγματοποιήθηκαν στην Αυστραλία, Βραζιλία, Κίνα (ΕΔΠ Χονγκ Κονγκ), Γερμανία, Ινδία, Ιταλία, Ολλανδία, Ισπανία, Σουηδία, Ταϊλάνδη, Τουρκία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Οι συμπεριλαμβανόμενες μελέτες αποτελούνταν από 22 έρευνες κλινικών πληθυσμών και 4 υγιών πληθυσμών.
Η συμμετοχή σε μια ευρέως ανταποδοτική δραστηριότητα και τα οφέλη αυτής κατέχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μελλοντικές μελέτες και πολιτικές υγείας. Ενώ οι προκλήσεις συμμετοχής και διατήρησης της συμμετοχής παραμένουν σε άλλες μη φαρμακευτικές/ιατρικές παρεμβάσεις (πχ. απώλεια βάρους, άσκηση), η μουσική κατατάσσεται αξιόπιστα ως μία από τις μεγαλύτερες απολαύσεις της ζωής. Ως εκ τούτου, οι μουσικές παρεμβάσεις μπορεί να αποτελέσουν μια πιο ελκυστική και αποτελεσματική μη φαρμακευτική εναλλακτική λύση σε σχέση με άλλες παρεμβάσεις για την υγεία. Απαιτείται βέβαια περαιτέρω μελέτη για τη διερεύνηση αυτής της υπόθεσης και την αποσαφήνιση της συγκεκριμένης χρησιμότητας της μουσικής έναντι άλλων καθιερωμένων παρεμβάσεων. Χρειάζεται επίσης έρευνα για να αποσαφηνιστούν οι βέλτιστες μουσικές παρεμβάσεις και δόσεις αυτών των παρεμβάσεων για χρήση σε συγκεκριμένα κλινικά σενάρια και σενάρια δημόσιας υγείας.
Η ακρόαση και η δημιουργία μουσικής (πχ. τραγουδώντας ή παίζοντας όργανα) υποστηρίζεται όλο και περισσότερο ερευνητικά, συμπεριλαμβανομένης της πρόσφατης έκθεσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ως μέσο βελτίωσης της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την υγεία του γενικού πληθυσμού και διαφόρων κλινικών πληθυσμών.
Οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι μουσικές παρεμβάσεις έχουν πλεονεκτήματα παρόμοιου μεγέθους («αν και σε πιο χαμηλό επίπεδο») με πολλές άλλες παρεμβάσεις, τόσο φαρμακευτικές όσο και μη φαρμακευτικές. Τουλάχιστον, οι κλινικοί γιατροί μπορούν να υποστηρίξουν μια σειρά μουσικών παρεμβάσεων τις οποίες οι ασθενείς μπορεί να αναζητήσουν ή να τους είναι διαθέσιμες μέσω της σύνδεσης υπηρεσιών υγείας με σχετικές υπηρεσίες στην κοινότητα.
